K?r?m Tatar edebiyat?nda zengin halk a??z yarat?c?l???n?n bir numunesi olarak hat?rlanan ve K?r?m T?rklerinin tarihinde haks?zl?klara kar?? zay?f?n yan?nda ve fakir-fukarenin dostu olarak ve yard?mc?s? olarak an?lagelen Alim hakk?nda ?e?itli rivayet ve hik?yelerin derlendi?i kitap, 2005 y?l?nda Akmescit’te ne?redilmi? idi. 308 sayfa olarak haz?rlanan “Alim K?r?m Yigiti” adl? eserin m?ellifi g?n?m?z?n en ?nde gelen K?r?m Tatar edebiyat??s? R?za Faz?l. 20x13 cm ebatlar?nda ku?e k???da 500 adet olarak Rasim Ablaz oglu Kerim’in maddi katk?lar?yla bas?ld?.
1816-19 y?llar? aras?nda Kefe’ye ba?l? K?pr?l?k?y’de Azamato?lu ailesinin bir ferdi olarak d?nyaya gelen Alim, olduk?a fakir bir hayat s?rm??, s?k?nt? i?erisinde ya?am??; kendisini kendisi gibi s?k?nt? i?inde ya?ayan ve horlanan halk?n?n en b?y?k yard?mc?s? olarak g?rm??t?r. Zamanla ?n? K?r?m’?n tamam?nda yay?lan K?r?m’da ?arl?k devrinin zul?m ve istibdad?na kar?? yapt?klar?, onun ?st?rap ?eken halk?n?n bir numaral? kahraman? haline getirmi?tir. ?arl?k devrinde hakk?nda yakalanma emri ??kar?lan Alim Azamatoglu, hemen her seferinde askerlerin takibinden pek ?ok zaman halk?n?n da yard?m?yla kurtulmay? ba?arabilmi?tir. Alim Azamatoglu hakk?nda anlat?lanlar senaryola?t?r?l?larak 1920’li y?llarda ?nl? K?r?m Halk artisiti Hayri Emirzade’nin “Alim” isimli sinema filmine de konu olmu?tu. S?z konusu filmi anlatan afi?, kitab?n da kapa??na gayet g?zel yak??m??. Halk? aras?nda kahraman olarak an?lagelen Alim Azamatoglu’nun ?arl?k d?neminde ?o?unlukla Ruslara kar?? verdi?i m?cadelerin mahiyeti, vefat?ndan ?ok sonra Stalin d?neminde yava? ?ekil de?i?tirerek “haydut” anlam?na gelen “Alim Kr?mskiy Razboynik” (Alim, K?r?m haydutu) ?ekline d?nd?r?lm?? idi. Ne var ki, Rus idarecilerince haydut olarak an?lan Alim, K?r?m Tatarlar? aras?nda hep kahramanl??? ile hat?rland?, ?iirlere ve y?rlara konu edilerek haf?zalarda unutulmazlar aras?nda yerini ald?. Alim Azamatoglu’nun hat?ras?n? ya?atmak i?in 22 Ocak 2005 g?n? Karasubazar-Kefe yolu ?zerindeki onun d?nyaya geldi?i K?pr?l?k?y yak?nlar?nda yine onun k?yde?lerinden olan ve eserin de bas?lmas?nda maddi katk?lar?n? esirgemeyen Rasim Ablazoglu’nun deste?iyle 3-4 metre b?y?kl???nde bir ta? i?erisinin Alim’in at ?st?ndeki fig?r?n? canland?r?ld??? bir hat?ra ta?? dikildi. S?z konusu hat?ra ta??n?n tasarlanmas?nda ve i?lenmesinde heykeltra? R?stem Yakub ile mimar Ayder Yahya g?rev ald?lar. Hat?ra ta??n?n a??l???nda kurbanlar kesilmi?, K?r?m Tatar Milli Meclisi Ba?kan? Mustafa Abd?lcemil K?r?mo?lu, K?r?m Bakanlar kurulu Ba?kan Yard?mc?s? Aziz Abdullayev, Edebiyat??lar ?akir Selim, R?za Faz?l, Safter Nagayev, sanat adamlar? R?stem Memet, K?r?m M?hendisilik Pedagoji ?niversitesi Rekt?r? Fevzi Yakub gibi K?r?m’?n ?nde gelen siyaset, sanat adamlar? ve edebiyat??lar?n?n da halk ile bulu?mas? ger?ekle?tirilmi? idi.
Men Karasuvga toyga da bard?m davulga oynad?m,
Oynay oynay toyalmad?m, ?ar??s?n boylad?m.
Men Karasuvn?n yollar?nda at?mn? atlatt?m,
Delcan tolu zabitlernin ot?n? patlatt?m…
y?r? ile K?r?m T?rklerinin folkloruna giren Alim Azamatoglu, 1919 y?l?nda T?rk d?nyas?nda tan?nm?? ?nl? K?r?m Tatar ?air, edebiyat?? ve Dil bilimcisi Prof. Dr. Bekir S?tk? ?obanzade’nin “Alim Aydamak” isimli ?iirine de konu olmu? idi. S?z konusu ?iire, eserin 175. sayfas?nda yer verilmi?. 178. sayfas?na kadar olan k?sm? K?r?m Tatar T?rk?esi ve Kiril harfleri ile haz?rlanan eserin, 179-300. sayfalar? aras? Rus?a olarak ne?redilmi?. 303-305. sayfalar? eserde yer alan hikaye, ?iir ve rivayetlerin neler olduklar?n? anlamak i?in bak?lmas? gereken “i?indekiler” k?sm?n? te?kil etmi?. Son iki sayfada eserin m?ellifi R?za Faz?l ile esere maddi destek sa?layarak bas?lmas?n? temin eden Rasim Ablazo?lu’nun ?zge?mi?leri de verilmi?.
